τεκμήρια, τεκμήρια διαβίωσης

Μπορείτε να επικαλεστείτε κέρδη από μετοχές και άλλες επενδύσεις και να καλύψετε τη διαφορά

Πώς θα καλύψετε τα τεκμήρια εκ των υστέρων με εκπρόθεσμες δηλώσεις για προηγούμενα έτη

Ακόμα και εκ των υστέρων μπορούν να καλύψουν τα τεκμήρια διαβίωσης οι φορολογούμενοι, υποβάλλοντας εκπρόθεσμες δηλώσεις για προηγούμενα χρόνια, στα οποία θα περιλάβουν εισοδήματα που δεν είχαν δηλωθεί από διάφορες πηγές, ακόμα και από χρηματιστηριακές συναλλαγές.

Τη δυνατότητα κάλυψης τεκμηρίων ακόμη και με την υποβολή εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος για παρελθόντα έτη, προκειμένου να δηλωθούν ποσά εισοδημάτων ή εσόδων τα οποία δεν είχαν περιληφθεί στις αρχικές δηλώσεις των ετών εκείνων, προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.

Η δυνατότητα περιλαμβάνει ακόμη και το δικαίωμα να δηλωθούν κέρδη από μετοχές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο ή κέρδη από άλλες επενδυτικές δραστηριότητες τα οποία αποκτήθηκαν σε περιόδους πριν το 2010, δηλαδή ακόμη και το 1998 ή το 1999 κ.λπ., εφόσον βεβαίως η είσπραξη των ποσών αυτών αποδεικνύεται από σχετικά δικαιολογητικά έγγραφα και εφόσον επιπλέον αποδεικνύεται και η μη ανάλωσή τους στο ενδιάμεσο διάστημα.

Ειδικότερα, αν ένας φορολογούμενος έχει δηλώσει στη φετινή του δήλωση εισόδημα χαμηλότερο από αυτό που του έχει προσδιορίσει το υπουργείο Οικονομικών με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης για τα σπίτια, τα αυτοκίνητα ή τα σκάφη του και τις δαπάνες του για αποπληρωμές δανείων και αγορές περιουσιακών στοιχείων, καλείται να πληρώσει πρόσθετο φόρο με βάση το τεκμαρτό εισόδημα. 

Μπορεί όμως, να δικαιολογήσει εκ των υστέρων τη διαφορά, διαφορά μεταξύ δηλωθέντος και τεκμαρτού εισοδήματος - και να φορολογηθεί για το πολύ πιο χαμηλό δηλωθέν εισόδημά του - ακόμη και με το να συμπληρώσει σε φορολογικές δηλώσεις παλαιότερων ετών ποσά εισοδημάτων που είχε παραλείψει τότε να αναγράψει, όχι επειδή ήθελε να τα αποκρύψει αλλά απλά επειδή η νομοθεσία δεν τον υποχρέωνε τότε να τα δηλώσει!

Τέτοια ποσά μπορεί να είναι κέρδη από πωλήσεις μετοχών στο Χρηματιστήριο, κέρδη από πωλήσεις άλλων τίτλων, εισοδήματα από μερίσματα εταιριών, τόκοι προθεσμιακών ή άλλων καταθέσεων, τόκοι από έντοκα γραμμάτια ή ομόλογα, εισπράξεις από πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, κέρδη από παιχνίδια του ΟΠΑΠ ή λαχεία, εισαχθέντα ποσά συναλλάγματος φορολογημένα στο εξωτερικό, έσοδα από δωρεές ή γονικές παροχές χρηματικών ποσών κ.λπ. Η νομοθεσία επιτρέπει να δηλωθούν αναδρομικά ακόμη και εισοδήματα ή έσοδα αυτών των περιπτώσεων που αποκτήθηκαν πάρα πολύ παλιά, σε έτη για τα οποία έχει πλέον παραγραφεί το δικαίωμα του Δημοσίου να διενεργήσει έλεγχο στις αρχικές φορολογικές δηλώσεις.

Η αναδρομική δήλωση των ξεχασμένων αυτών ποσών μπορεί να γίνει με την υποβολή εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος για τα έτη στα οποία αποκτήθηκαν τα συγκεκριμένα εισοδήματα ή τα έσοδα αυτά. Οι δηλώσεις αυτές μπορούν να υποβληθούν χωρίς την επιβολή προστίμων και προσαυξήσεων, εφόσον δεν προκύπτουν επιπλέον φόροι από την αναδρομική αναγραφή των συγκεκριμένων ποσών (στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκύπτουν επειδή τα ποσά αυτά έχουν ήδη φορολογηθεί στην πηγή ή έχουν νομίμως απαλλαγεί από τη φορολογία). Σε περίπτωση που για τα έτη στα οποία αποκτήθηκαν τα συγκεκριμένα εισοδήματα ή έσοδα έχει παραγραφεί το δικαίωμα της φορολογικής διοίκησης να διενεργήσει έλεγχο στις αρχικές φορολογικές δηλώσεις, τότε ειδικά για τα εισοδήματα ή τα έσοδα αυτά, εφόσον αποδεδειγμένα δεν έχουν αναλωθεί, μπορεί να υποβληθεί τροποποιητική δήλωση στο επόμενο μη παραγραφόμενο έτος.

Επομένως, εισοδήματα ή έσοδα παλαιών ετών, όπως τα κέρδη από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο, τα έσοδα από πώληση ομολόγων κ.λπ., επιτρέπεται να δηλωθούν εκπρόθεσμα χωρίς επιβολή κυρώσεων. Για παράδειγμα, μη δηλωμένο κέρδος από πώληση μετοχών κατά το έτος 1999 - έτος για το οποίο έχει παραγραφεί το δικαίωμα υποβολής τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος – μπορεί να δηλωθεί, στο πρώτο μη παραγεγραμμένο έτος, το οποίο σύμφωνα με τη φορολογική διοίκηση είναι το 2010. Μπορεί δηλαδή να αναγραφεί με τροποποιητική δήλωση φορολογίας οικονομικού έτους 2011 που αφορά στα εισοδήματα του έτους 2010.


Θα πρέπει, ωστόσο, να ληφθεί υπόψην ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, τα κέρδη αυτά, επειδή θα συναθροιστούν με τα λοιπά εισοδήματα του υπόχρεου για το 2010, θα επιβαρυνθούν με ειδική εισφορά αλληλεγγύης 1%-4%. Στην περίπτωση δηλαδή αυτή θα προκύψει πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση, οπότε με την εκπρόθεσμη δήλωση θα επιβληθούν και προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής.

Από τη στιγμή που θα δηλωθούν τα ποσά των παλαιών εισοδημάτων ή εσόδων με εκπρόθεσμες τροποποιητικές φορολογικές δηλώσεις παρελθόντων ετών, μπορούν στη συνέχεια αυτά να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη των τεκμηρίων της φετινής δήλωσης, με την μέθοδο της ανάλωσης κεφαλαίου.