Κέβιν Γουόρς: Δείτε τι έχει πει ο ίδιος ότι θα κάνει στη FED όταν αναλάβει την προεδρία – Τέλος στη νομισματική χαλάρωση
Μηνύματα ότι θα προχωρήσει σε μεταρρύθμιση της αμερικανικής ομοσπονδιακής τράπεζας (FED) είχε δώσει ο Κέβιν Γουόρς, ο άνθρωπος που επέλεξε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την θέση του προέδρου.
Σε συνέντευξη που έδωσε το περασμένο καλοκαίρι στην εκπομπή Uncommon Knowledge με τον Πίτερ Ρόμπινσον ο Γουόρς προτείνει αυτό που ονομάζει «πρακτικό μονεταρισμό»: σταδιακή αλλά σταθερή συρρίκνωση του ισολογισμού (σε αντίθεση με την επέκταση του ισολογισμού με αγορές ομολόγων – την ποσοτική χαλάρωση ή «τύπωμα» χρήματος που είχε εφαρμοστεί μετά την κρίση. Στόχος του, όπως εξηγεί είναι μειωθεί ο πληθωριστικός αντίκτυπος του χρήματος, επιτρέποντας χαμηλότερα επιτόκια για την πραγματική οικονομία.
Στη συνέντευξη αυτή, που δόθηκε τον Ιούλιο του 2025 και είναι παραγωγή του Hoover Institution στο Stanford, όπου ο Γουόρς είναι ο ίδιος καθηγητής (ενώ παράλληλα είναι και εταίρος στην επενδυτική εταιρεία του Στάνλει Ντρουκενμίλερ), ο ίδιος περιγράφει αναλυτικά τις απόψεις του για την FED, καθώς και τι πρέπει να γίνει.
Το κεντρικό μήνυμα του Κέβιν Γουόρς για τη νομισματική πολιτική, είναι ότι «ο πληθωρισμός είναι επιλογή» στην αντίληψη του Μίλτον Φρίντμαν. . Η σταθερότητα των τιμών είναι ευθύνη της Fed, και η κεντρική τράπεζα μπορεί να πετύχει όποιο επίπεδο πληθωρισμού θελήσει, με πολιτικό όμως κόστος, λέει χαρακτηριστιά.
Οι βασικές απόψεις του Κέβιν Γουόρς, όπως διατυπώθηκαν στην συνέντευξη αυτή είναι:
- Η Fed έχει απομακρυνθεί από την κύρια εντολή της, τη σταθερότητα τιμών, και πάσχει από «θεσμική εκτροπή» και «αποτυχία να εκπληρώσει το νόμιμο καθήκον της».
- Ο ίδιος δεν ζητά διάλυση αλλά μεταρρύθμιση και επιστροφή σε πιο περιορισμένο, σαφή ρόλο.
- Ο «πληθωρισμός είναι επιλογή» και την ευθύνη την έχει η FED.
- Υιοθετεί τη θέση του Friedman ότι «ο πληθωρισμός είναι πάντα και παντού νομισματικό φαινόμενο», άρα τελικά ευθύνη της κεντρικής τράπεζας.
- Κριτικάρει τις απόψεις ότι η αύξηση των τιμών προήλθε από εξωτερικές πηγές (Πούτιν, πανδημία, εφοδιαστικές αλυσίδες) λέγοντας ότι αυτά προκαλούν μονοσήμαντες αυξήσεις τιμών, όχι μόνιμη γενικευμένη άνοδο του επιπέδου τιμών.
- Διαχωρίζει τη «μεταβολή σχετικών τιμών» από τον διαρκή πληθωρισμό που διαβρώνει τις αποφάσεις είτε αυτές λαμβάνονται σε «κάθε τραπέζι κουζίνας είτε σε εταιρικά διοικητικά συμβούλια.
- Κριτική στην περίοδο μετά τη «Μεγάλη Μετριοπάθεια»
- Περιγράφει τη δεκαετία του 1980 μέχρι πριν την κρίση του 2008 ως εποχή σχετικής σταθερότητας τιμών, όπου τα λάθη της Fed ήταν «μικρά και διαχειρίσιμα».
- Υποστηρίζει ότι, μετά την επιτυχία Volcker–Greenspan, η Fed και η οικονομική κοινότητα έπεσαν σε εφησυχασμό και υποτίμησαν πόσο δύσκολο είναι να κρατήσεις τον πληθωρισμό χαμηλά.
- Ρόλος του χρήματος και η λήθη της νομισματικής σκέψης
- Επισημαίνει ότι στις σύγχρονες οικονομικές σχολές και στα πρακτικά της Fed η λέξη «money» σχεδόν δεν εμφανίζεται, παρότι για τον Friedman ήταν κεντρική.
- Θεωρεί ότι η παραμέληση του χρήματος και της ποσότητας χρήματος συνέβαλε στην επιστροφή του υψηλού πληθωρισμού μετά τον COVID.
- Η κρίση του 2008 και το QE1 ως «έκτακτο μέτρο»
- Υποστηρίζει το πρώτο κύμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE1) το 2008, με διπλασιασμό του ισολογισμού της Fed, επειδή οι αγορές δεν λειτουργούσαν, τα spreads ήταν τεράστιο και ακόμη και οι δημοπρασίες αμερικανικών ομολόγων είχαν προβλήματα.
- Το βλέπει ως κλασική λειτουργία «lender of last resort» για να διασφαλιστεί ότι οι αγορές θα συνεχίσουν να εκκαθαρίζουν και να αποφευχθεί άβυσσος χειρότερη και για τον υπόλοιπο κόσμο.
- Τι λέει για το QE
- Διαχωρίζει QE1 (σε κατάσταση πανικού) από τα μεταγενέστερα QE2 και QE3, τα οποία εφαρμόστηκαν σε πιο «κανονικές» συνθήκες, με «λογικό ρυθμό ανάπτυξης και σταθερές τιμές».
- Λέει ότι το επιχείρημα τότε ήταν πως «δεν βλέπουμε κόστος, άρα βρήκαμε δωρεάν γεύμα», και εκείνος διαφώνησε σε τέτοιο βαθμό ώστε παραιτήθηκε όταν ξεκίνησε το QE2.
- Κριτικάρει το ότι η Fed δεν γύρισε «πίσω στο ντουλάπι» τα έκτακτα εργαλεία αφού η κρίση τελείωσε, αλλά τα έκανε εργαλείο «για όλες τις εποχές».
- QE4, πανδημία και σύγχυση νομισματικής–δημοσιονομικής πολιτικής
- Για το QE στη διάρκεια της COVID αναγνωρίζει ότι ξανά υπήρξε έκτακτη ανάγκη, αλλά τονίζει ότι επειδή η Fed είχε κρατήσει ήδη τεράστιο ισολογισμό σε μη κρίσιμα χρόνια, αναγκάστηκε να «περάσει ακόμα περισσότερες κόκκινες γραμμές».
- Υποστηρίζει ότι οι μαζικές αγορές ομολόγων από τη Fed ενθάρρυναν το Κογκρέσο να δαπανήσει τρισεκατομμύρια, αφού η κεντρική τράπεζα ήταν ο βασικός αγοραστής χρέους.
- Μιλά για επικίνδυνη «μπέρδεμα ρόλων» όπου η Fed de facto χρηματοδοτεί δημοσιονομική σπατάλη, αφαιρώντας λογοδοσία από τους εκλεγμένους.
- Η δημοσιονομική έκρηξη και οι συνέπειες
- Αναφέρει ότι οι δαπάνες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης έχουν αυξηθεί περίπου 63% από πριν την COVID, ενώ οι τιμές αγαθών και υπηρεσιών είναι πάνω από 30% σε πέντε–έξι χρόνια.
- Θεωρεί ότι το βάρος της «μεγάλης λάθους» της πρόσφατης πληθωριστικής έξαρσης πέφτει δυσανάλογα στους οικονομικά ασθενέστερους.
- Υπενθυμίζει ότι η καθαρή δαπάνη για τόκους έχει εκτοξευθεί, με τις ΗΠΑ να πληρώνουν πλέον πάνω από 3 δισ. δολάρια την ημέρα σε τόκους, περισσότερο από τον προϋπολογισμό του Πενταγώνου.
- Διπλό εργαλείο: επιτόκια και ισολογισμός
- Επιμένει ότι η Fed έχει δύο εργαλεία: επιτόκια και μέγεθος ισολογισμού/ποσότητα χρήματος, τα οποία είναι και τα δύο νομισματική πολιτική.
- Απορρίπτει την ιδέα ότι ο ισολογισμός είναι ουδέτερος: αν είχε επίδραση όταν αυξανόταν (QE), πρέπει να έχει και όταν μειώνεται (QT).
- Προτείνει «πρακτικό μονεταρισμό»: σταδιακή αλλά σταθερή συρρίκνωση του ισολογισμού ώστε να μειωθεί ο πληθωριστικός αντίκτυπος του χρήματος, επιτρέποντας χαμηλότερα επιτόκια για την πραγματική οικονομία.
- Ανάγκη για νέo modus vivendi Fed–Υπουργείου Οικονομικών
- Καλεί για μια νέα συμφωνία τύπου 1951 ανάμεσα στο Υπουργείο Οικονομικών και τη Fed, που θα επανακαθορίσει σαφώς ότι η Fed χειρίζεται επιτόκια και σταθερότητα τιμών, ενώ το Treasury διαχειρίζεται το χρέος και το δημοσιονομικό.
- Βλέπει την τρέχουσα αλληλοεπικάλυψη ως πηγή πολιτικοποίησης της Fed και διάβρωσης της ανεξαρτησίας της.
- Όχι επανάσταση, αλλά «restoration» της Fed
- Απορρίπτει προτάσεις για επιστροφή στον κανόνα χρυσού ή σε αυστηρούς αυτόματους κανόνες τύπου «σταθερού ρυθμού αύξησης χρήματος», λέγοντας ότι δεν υπάρχει status quo ante για να επιστρέψουμε εκεί.
- Αντ’ αυτού μιλά για μια αποκατάσταση: πιστή στο πνεύμα των Volcker–Greenspan, αλλά προσαρμοσμένη σε σημερινές συνθήκες, με λιγότερο «επιστημονισμό» και ψευδή ακρίβεια.
- Bitcoin και νέες τεχνολογίες
- Δεν βλέπει το Bitcoin ως απειλή αλλά ως πιθανό «αστυνόμο πολιτικής», που στέλνει σήματα για το αν πολιτικές εκτροχιάζονται.
- Διαχωρίζει τη σοβαρή τεχνολογία (blockchain) από την πληθώρα άχρηστων tokens, και υποστηρίζει ότι το γεγονός πως η καινοτομία χτίζεται στις ΗΠΑ είναι γεωοικονομικό πλεονέκτημα.
- Μακροπρόθεσμη αισιοδοξία για την αμερικανική οικονομία
- Παρά την κριτική, δηλώνει έντονα αισιόδοξος για τις ΗΠΑ, μιλώντας για επικείμενη έκρηξη παραγωγικότητας, τροφοδοτούμενη από καινοτομία, ανθρώπινο κεφάλαιο και πολιτισμό ρίσκου και αποτυχίας.
- Πιστεύει ότι η ανάπτυξη μπορεί να είναι πολύ υψηλότερη από τις εκτιμήσεις του CBO (1,7–1,8%), και ότι +1 ποσοστιαία μονάδα ετησίως θα δημιουργούσε αρκετά έσοδα (περίπου 4,5 τρισ. σε 10 χρόνια) ώστε να «νικηθεί» το βάρος του χρέους.
- Υποστηρίζει ότι η διόρθωση πορείας της Fed, η μείωση του «ρυθμιστικού φόρου» και μια πιο λογική δημοσιονομική πολιτική μπορούν να κάνουν τον 21ο αιώνα «αιώνα της Αμερικής».
Το money-money.gr είναι πιστοποιημένο μέλος του μητρώου on line media