Οι τεχνολογικές μετοχές στις Ηνωμένες Πολιτείες, που για μήνες ανέβαιναν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς καθοδηγούμενες από τον ενθουσιασμό γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη, βιώνουν μία απότομη διόρθωση τον Νοέμβριο του 2025, προκαλώντας ανησυχίες για το μέλλον του κλάδου και φόβους για πιθανή φούσκα. Η πτώση των τελευταίων ημερών αναδεικνύει την ευθραυστότητα μιας αγοράς που είχε φτάσει σε ιστορικά υψηλά, αλλά αντιμετωπίζει πλέον την πραγματικότητα υπερτιμημένων αποτιμήσεων και αβέβαιου μακροοικονομικού περιβάλλοντος.

Η μεγάλη άνοδος που προηγήθηκε

Ο δείκτης Nasdaq 100, που συγκεντρώνει τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες, σημείωσε εντυπωσιακή άνοδο κατά το 2025, με απόδοση περίπου 22 τοις εκατό έως τον Νοέμβριο. Ο κλάδος τεχνολογίας του δείκτη S&P 500 παρουσίασε ακόμη ισχυρότερη επίδοση, με κέρδη 29,3 τοις εκατό για το έτος έως τις αρχές Νοεμβρίου, αφού είχε ανακάμψει από πτώση σχεδόν 10 τοις εκατό τον Μάρτιο.

Η Nvidia, η μεγαλύτερη εταιρεία του κόσμου με χρηματιστηριακή αξία που ξεπέρασε τα 5 τρισεκατομμύρια δολάρια στα τέλη Οκτωβρίου, αποτέλεσε το σύμβολο αυτής της ανόδου. Η μετοχή της κατέγραψε απόδοση 35,1 τοις εκατό από την αρχή του έτους, ενώ άλλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης όπως η Palantir Technologies σημείωσαν αύξηση άνω του 200 τοις εκατό σε ετήσια βάση. Οι επτά γίγαντες της τεχνολογίας, γνωστοί ως Magnificent Seven, κατέγραψαν εντυπωσιακά κέρδη με την Alphabet να ξεχωρίζει με άνοδο 48,5 τοις εκατό, ενώ ακόμη και η Apple και η Amazon παρουσίασαν θετικές αποδόσεις 8 και 11,3 τοις εκατό αντίστοιχα.

Η άνοδος τροφοδοτήθηκε από τεράστιες επενδύσεις των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών στην υποδομή τεχνητής νοημοσύνης. Οι υπερκλιμακωτές εταιρείες όπως η Microsoft, η Amazon και η Meta ανακοίνωσαν δαπάνες που ξεπερνούν τα 405 δισεκατομμύρια δολάρια για το 2025, αυξημένες από αρχικές εκτιμήσεις 250 δισεκατομμυρίων. Οι επενδύσεις αυτές σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη συνέβαλαν πάνω από 1 ποσοστιαία μονάδα στο ΑΕΠ των ΗΠΑ το δεύτερο τρίμηνο του 2025.

Η απότομη πτώση του Νοεμβρίου

Η εικόνα άλλαξε δραματικά από τα τέλη Οκτωβρίου. Ο δείκτης τεχνολογίας έχει υποχωρήσει 5,6 τοις εκατό από την κορύφωσή του στις 29 Οκτωβρίου, με τη χειρότερη εβδομαδιαία απόδοση από τον Απρίλιο να καταγράφεται στις αρχές Νοεμβρίου. Ο Nasdaq 100 έχασε πάνω από 542 μονάδες στις 13 Νοεμβρίου, υποχωρώντας 2,13 τοις εκατό σε μία ημέρα, ενώ συνολικά για τον μήνα ο δείκτης έχει χάσει έδαφος.

Η Nvidia υπέστη τη μεγαλύτερη απώλεια σε χρηματιστηριακή αξία, χάνοντας πάνω από 150 δισεκατομμύρια δολάρια σε μία ημέρα με πτώση 3,6 τοις εκατό, ενώ συνολικά η μετοχή έχει υποχωρήσει 9,7 τοις εκατό από την κορύφωσή της στα 207,04 δολάρια στις 29 Οκτωβρίου. Άλλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Meta που έχασε 2,9 τοις εκατό, η Alphabet με πτώση 1,56 τοις εκατό, και η Palantir με κάθοδο 3,56 τοις εκατό, ακολούθησαν παρόμοια πορεία. Η Tesla κατέγραψε απώλειες 160 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε κεφαλαιοποίηση με πτώση 10 τοις εκατό σε μία συνεδρίαση.

Αιτίες της πτώσης

Η διόρθωση οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων. Πρώτον, οι υπερβολικές αποτιμήσεις προκάλεσαν ανησυχίες. Παρά τα ισχυρά αποτελέσματα τριμήνου από εταιρείες όπως η Meta, η Alphabet και η Amazon, οι μετοχές τους υποχώρησαν, γεγονός που σύμφωνα με αναλυτές υποδηλώνει ότι οι τιμές έχουν ενσωματώσει υπερβολική αισιοδοξία. Η AMD ανακοίνωσε ρεκόρ εσόδων 9,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το τρίτο τρίμηνο με αύξηση 36 τοις εκατό ετησίως, αλλά ούτε αυτό ήταν αρκετό για να σταματήσει την πτώση.

Δεύτερον, οι αυξανόμενες αμφιβολίες για την πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας επιδείνωσαν την κατάσταση. Αν και η Fed προχώρησε σε δύο μειώσεις επιτοκίων το φθινόπωρο, συνολικά 50 μονάδες βάσης, φέρνοντας τα επιτόκια στο εύρος 3,75 έως 4 τοις εκατό, η πιθανότητα περαιτέρω μείωσης τον Δεκέμβριο μειώθηκε στο 50 τοις εκατό. Στελέχη της Fed, όπως ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Ατλάντα Ραφαέλ Μπόστικ, τόνισαν ότι ο πληθωρισμός παραμένει το πιο επείγον ρίσκο, καθώς βρίσκεται πάνω από τον στόχο του 2 τοις εκατό για σχεδόν πέντε χρόνια. Η τελευταία ανάγνωση για τον δείκτη τιμών καταναλωτή τον Σεπτέμβριο ήταν 3 τοις εκατό.

Τρίτον, η μακροπρόθεσμη κυβερνητική παράλυση στις ΗΠΑ, η μεγαλύτερη στην ιστορία με διάρκεια 43 ημερών, δημιούργησε αβεβαιότητα και ανέστειλε τη δημοσίευση κρίσιμων οικονομικών δεδομένων, αφήνοντας τους επενδυτές να πετούν στα τυφλά. Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου εκτίμησε ότι η παράλυση θα μείωνε την ανάπτυξη του τέταρτου τριμήνου κατά 1,5 ποσοστιαίες μονάδες σε ετησιοποιημένη βάση.

Φόβοι για φούσκα και μακροπρόθεσμες ανησυχίες

Οι επενδυτές ανησυχούν για την πιθανότητα φούσκας στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης. Παρότι οι συγκρίσεις με τη φούσκα των dotcom είναι συχνές, αναλυτές επισημαίνουν ότι οι σημερινές αποτιμήσεις παραμένουν χαμηλότερες και οι επενδύσεις χρηματοδοτούνται από κέρδη και όχι από κερδοσκοπία. Ωστόσο, υπάρχει η ανησυχία ότι οι τεράστιες επενδύσεις σε υποδομή Τεχνητής Νοημοσύνης δεν θα μεταφραστούν σε αναλογικά έσοδα. Μεγάλα ονόματα της αγοράς, όπως ο διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs Ντέιβιντ Σόλομον, προειδοποίησαν ότι πολλά από τα κεφάλαια που επενδύθηκαν δεν θα αποδώσουν.

Επιπλέον, η συγκέντρωση της αγοράς σε λίγες εταιρείες αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης. Οι Magnificent Seven αντιπροσωπεύουν πλέον το 34 τοις εκατό της συνολικής κεφαλαιοποίησης του S&P 500, έναντι 12 τοις εκατό το 2015. Τα αποτελέσματα της τρίτης φάσης ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, που αφορά την εμπορική εκμετάλλευση των εφαρμογών, θα είναι κρίσιμα για την επιβεβαίωση των υποσχέσεων του κλάδου.

Σενάρια για το μέλλον

Τα σενάρια που διαμορφώνονται είναι τρία. Το βασικό σενάριο υποθέτει συνέχιση της ανάπτυξης με διαφοροποίηση της αγοράς, όπου η τεχνητή νοημοσύνη και η κυβερνοασφάλεια θα παραμείνουν κύριοι οδηγοί, ενώ η άνοδος θα επεκταθεί και σε μικρότερες εταιρείες. Αναλυτές της UBS προβλέπουν ότι ο S&P 500 θα φτάσει τις 7.500 μονάδες έως το 2026, με τον τεχνολογικό κλάδο να παραμένει στο τιμόνι.

Το αισιόδοξο σενάριο περιλαμβάνει συνέχιση της φούσκας, με περαιτέρω άνοδο των μετοχών καθώς οι επενδυτές συνεχίζουν να αγοράζουν από φόβο μήπως χάσουν την ευκαιρία. Ωστόσο, αυτό το σενάριο φέρει τον κίνδυνο πιο βίαιης διόρθωσης στο μέλλον.

Το απαισιόδοξο σενάριο προβλέπει βαθύτερη ύφεση, με την τεχνητή νοημοσύνη να αποτυγχάνει να δικαιολογήσει τις επενδύσεις, αυξημένη ανεργία λόγω περικοπών θέσεων εργασίας και πιθανό κύμα εταιρικών χρεοκοπιών. Αναλυτές εκτιμούν ότι το 15 έως 20 τοις εκατό των εισηγμένων εταιρειών ενδέχεται να εξαφανιστούν μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια λόγω της διαταραχής που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη.

Η εικόνα παραμένει ασταθής. Ενώ τα θεμελιώδη μεγέθη πολλών τεχνολογικών εταιρειών παραμένουν ισχυρά, με κέρδη που συνεχίζουν να αυξάνονται, οι αποτιμήσεις έχουν φτάσει σε επίπεδα που αφήνουν μικρό περιθώριο για απογοήτευση. Η επόμενη περίοδος θα κρίνει αν ο ενθουσιασμός για την τεχνητή νοημοσύνη δικαιολογείται από τα αποτελέσματα ή αν οι επενδυτές έχουν υπερεκτιμήσει το δυναμικό της τεχνολογίας.